11. Novembar 1992: Dan formiranja 445. Brdske brigade „Neretvica“
U petak 11.11.2022.godine navršava se 30 godina od formiranja brigade “Neretvica” IV korpusa Armije Republike Bosne i Hercegovine.
Brigada “Neretvica“ Buturović Polje, potom 45. brigada, a kasnije 445. brdska brigada, formirana je 11. novembra 1992. godine. Jedna je od prvih formiranih brigada Armije Republike Bosne i Hercegovine. Formirana je u veoma složenim vojno-političkim okolnostima. Zona popune brigade činio je prostor između planine Bokševice, Zec-planine, Ivan-sedla i desnom obalom Jablaničkog jezera.
Brigada je formirana Odlukom komandi jedinica koje su ušle u njen sastav, a potom i naredbom OpŠTO (Opštinski štab teritorijalne odbrane) Konjic 01-835/92 od 13. novembra 1992. godine.
U sklopu priprema u odbrani od agresije na našu domovinu, 15.marta 1992. u mjestu Mehina ravan, kod Podhuma, postrojena je prva jedinica patriota ovog kraja koju je sačinjavalo 73 dobrovoljca pod okriljem Policijske stanice Buturović-Polje. Ovo je bio nukleus iz koga se vrlo brzo razvija Odred Klis a potom i dva bataljona.
Brigada je formirana od postojećih jedinica OpŠTO Konjic koje su od aprila 1992. egzistirale na navedenim prostorima, a to su klišanski bataljon sa komandnim mjestom u Parsovićima, klišanski bataljon sa komandnim mjestom u Nevizdracima, Odred Kraljuštica sa komandnim mjestom u Grabovcima, Odred Lisin sa komandnim mjestom u Bradini, četa Lisičići iz istoimenog sela i Diverzantsko izviđački odred (DIO) „Tigrovi“ kao manevarska elitna jedinica.
Kao jedinice OpŠTO Konjic u periodu od 15. aprila 1992. godine pa do 11. novembra 1992. godine svaka od ovih jedinica je imala svoj ratni put i učešće u borbenim dejstvima koja su izvođena na prostoru opštine Konjic i šire.
Dana 13.03.1993.godine brigada “Neretvica” je preimenovana u 45. brdsku brigadu, a 02.02.1995. godine u 445. brdsku brigadu, odnosno 01.08.1995. godine brigada je prekategorisana u 445.lahku brigadu.
Brigada je tokom svog postojanja mijenjala imena i zone odgovornosti ali dvoje je uvijek bilo isto, komandant Hasan Hakalovića – Haso i narodni naziv ” Klišanska brigada“.
Borci ove brigade su na svom časnom ratnom putu pohodili sva komunikacijski dostupna ratišta: od Hadžića u ljeto 1992, operacije Koverat (Jahorina- krajem 1992), borbe sa ekstremistima HVO 1993. u svojoj z/o, kada je brigada imala oko 2650 pripadnika, konjičke prve linije prema SC agresoru, operacije Jezero 94 (Bukove glave-Bijela), Jesen 94 (Podveležje), Treskavica, župsko – bjelimićko ratište…
Kraj agresije ova brigada dočekala je na bjelimićko-treskavičkom ratištu gdje je 22.04.1996.godine i rasformirana.
Na svom ratnom putu boreći se za slobodu države Bosne i Hercegovine brigada je imala 121 poginulog borca, a 333 borca su teže ili lakše ranjena.
Jedanaest pripadnika 445. brdske brigade odlikovano je ratnim priznanjem zlatni ljiljan: Ahmić Mustafa, Điver Edin, Gagula Haris, Hodžić Amir, Hrnjica Zahir, Košpo Sead, Huseinbegović Sulejman, Hadžajlija Halil, Mustafić Muharem, Padalović Seid, Salihović Salko.
Komandant brigade bio je major Hasan Hakalović – Haso.
Centralno spomen obilježje poginulim pripadnicima 445. brdske brigade i pripadnicima drugih jedinica Armije R BiH koji su život dali na području iz kog je ponikla ova brigada nalazi se u dvorištu džamije u Buturović Polju.
Kompletan tekst je na linku
